Αναγκαία η χάραξη ενός εθνικά υπεύθυνου γεωστρατηγικού σχεδίου

Αναγκαία η χάραξη ενός εθνικά υπεύθυνου γεωστρατηγικού σχεδίου

Η αναγκαία εθνική στρατηγική που επιβάλλουν οι κρίσιμες αυτές ώρες

Η ΚΡΙΣΗ ΔΟΚΙΜΑΖΕΙ ΤΙΣ ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Αλλάζει δραματικά το πλέγμα και το νόημα των συμμαχιών

Του Νίκου Σταματάκη

Στις δύσκολες ώρες που διέρχεται ο Ελληνισμός στην Ελλάδα και την Κύπρο, με τις τουρκικές αμφισβητήσεις κυριαρχίας να έχουν δημιουργήσει την οξύτερη κρίση από το 1974, το βασανιστικότερο ερώτημα  σχετίζεται με την ουσία των συμμαχικών μας σχέσεων.  Δύο θεμελιώδη στοιχεία καθόριζαν πάντοτε τις σχέσεις αυτές: 1) Η γεωπολιτική θέση του Ελληνισμού μεταξύ τριών ηπείρων, θέση που επέβαλε ιστορικά «ασκήσεις ισορροπίας» μεταξύ Ανατολής και Δύσης και συνεχή αντιμετώπιση επιβουλών.  2) Η συνοχή του εσωτερικού μετώπου, στο οποίο ξένες δυνάμεις πάντοτε επεδίωκαν επιρροή.  Είναι φανερό ότι τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργηθεί εθνική συναίνεση τόσο στον γενικό «προς δυσμάς» προσανατολισμό αλλά και στην διαρκή ανάγκη «εξισορρόπησης συμφερόντων» και αυτό το στοιχείο είναι ευοίωνο – μέσα στη γενική κατάθλιψη της ελληνικής κρίσης.

Οι στενότατες σχέσεις της κυβέρνησης Τσίπρα με τις ΗΠΑ θέτουν οριστικά τέλος στις μεταπολεμικές αριστερές αυταπάτες: Η φυσική θέση της Ελλάδας, μιας εξ ορισμού θαλάσσιας δύναμης, ήταν πάντοτε στο πλευρό της θαλασσοκράτειρας παγκόσμιας δύναμης, των ΗΠΑ.  Ο γράφων έχει επανειλημμένα αναφερθεί στη νέα διάσταση αυτής της σχέσης, καθώς ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος περιλαμβάνει πάνω από 270 σύγχρονα πλοία μεταφοράς υγροποιημένου αερίου (LNG), αναγκαία για την διάθεση των αμερικανικών πλεονασμάτων αερίου παγκοσμίως.  Η αμερικανική ενίσχυση στο ζήτημα της ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους και της εξόδου από την κρίση, αλλά και η συμμετοχή αμερικανικών κολοσσών στην εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων Ελλάδας και Κύπρου (με τις συνακόλουθες αμυντικές προεκτάσεις) κάνουν τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις απολύτως ζωτικές.

Ταυτόχρονα, η ανακάλυψη των τεραστίων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου δημιουργούν νέα δεδομένα στις παραδοσιακά θερμές σχέσεις με την «ομόδοξη» Ρωσία, επειδή καθιστούν Ελλάδα και Κύπρο ανταγωνιστές της Ρωσίας, της οποίας η οικονομία βασίζεται μονοδιάστατα στις εξαγωγές υδρογονανθράκων.  Η ρωσική εξωτερική πολιτική θεμελιώνεται επίσης στην εξάρτηση της Ευρωπαϊκής αγοράς από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες  αλλά και στον έλεγχο των τιμών τους παγκοσμίως – αυτός άλλωστε είναι ο βασικός λόγος της ανάμιξης της Ρωσίας στη Μέση Ανατολή.  Στο παιχνίδι των υδρογονανθράκων η Ρωσία είναι σύμμαχος της Γερμανίας. Οι δύο τους έχουν σχεδιάσει δεύτερο τεράστιο υποθαλάσσιο αγωγό στη Βαλτική, μέσω του οποίου η Γερμανία θα διανέμει ρωσικό φυσικό αέριο σε όλη την Κεντρική Ευρώπη, παρακάμπτοντας Ουκρανία και Πολωνία, που πλέον ελέγχονται από τις ΗΠΑ. Αυτά τα δεδομένα εξηγούν τα περισσότερα πρόσφατα γεγονότα στην περιοχή μας.  Οι ΗΠΑ δεν είναι δυνατόν να επιτρέψουν νέο, μεγαλύτερο αγωγό φυσικού αερίου από τη Ρωσία στην Τουρκία και από εκεί στην νότια Ευρώπη μέσω Ελλάδας.  Επίσης με την ίδρυση αυτόνομων κουρδικών περιοχών – και τελικά κρατών – επιδιώκουν να ελέγξουν την ροή των υδρογονανθράκων (αλλά και των τιμών τους) από το Ιράν και το Ιράκ προς τη Δύση.

Εδώ ακριβώς περιπλέκονται τα πράγματα, επειδή στη μέση όλων αυτών των ανταγωνισμών βρίσκεται η «νεο-οθωμανική» Τουρκία του μεγαλομανούς Ερντογάν, που επιδιώκει επέκταση επιρροής ως τα «βάθη της καρδιάς» του Σουλτάνου: Από τις στέπες της Κεντρικής Ασίας έως την Αφρική και από τα Βαλκάνια έως την Μ.Ανατολή.  Τέτοιες οθωμανικές φαντασιώσεις δεν είναι ποτέ δυνατόν να γίνουν δεκτές από τις μεγάλες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Ε.Ε.) αλλά ούτε και από τις μικρότερες (Ισραήλ, Αίγυπτος, Ιράν, Σ.Αραβία).  Στο μεταξύ όμως, τα αναμφισβήτητα ηγετικά προσόντα του Ερντογάν (αλλά και ο πατριωτισμός της τουρκικής πολιτικής ελίτ και της αστικής τάξης – κάτι που φαντάζει ξένο στα ελληνικά ατομικιστικά ήθη) έχουν δημιουργήσει ανάφλεξη στην περιοχή.

Τι επιβάλλεται να κάνει ο Ελληνισμός τις κρίσιμες αυτές ώρες; Εκτός από την αυτονόητη πατριωτική ενότητα αλλά και την εγρήγορση των στρατιωτικών δυνάμεων στα ανατολικά, απαιτείται εμβάθυνση και αποσαφήνιση των συμμαχικών σχέσεων προς όλες τις πλευρές:

Θέλετε κύριοι της Ουάσιγκτον την κυριαρχία επί του ελληνικού χώρου;  Εγγυηθείτε την ασφάλεια των ελληνικών συνόρων, κάτι αυτονόητο επειδή απειλούνται από νατοϊκό σύμμαχο, την Τουρκία.  Θέλετε, φίλοι και σύμμαχοι αμερικανοί, ειρηνικό διαμοιρασμό των υδρογονανθράκων της Ανατολικής Μεσογείου (στο Αιγαίο δεν γεννάται θέμα σε καμία περίπτωση); Eφαρμόστε την Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας, που οι ίδιοι έχετε εφαρμόσει για τη χώρα σας στον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό… Ξεκαθαρίστε στον Ερντογάν ότι η ενιαία Κύπρος δεν θα περάσει υπό την εποπτεία του και ότι είναι αδιανόητο να διατηρεί στρατεύματα σε χώρα μέλος της Ε.Ε. (που ενδέχεται να ενταχθεί και στο ΝΑΤΟ).  Πως αγαπητέ πρέσβη κ.Πάιατ απλά ανησυχείτε για «ελληνοτουρκικό» επεισόδιο σαν να βρίσκεστε κάπου αλλού;  Ανησυχίες θα μπορούσε να εκφράσει ο πρέσβης της… Λιθουανίας και όχι ο εκπρόσωπος της ηγέτιδας δύναμης του ΝΑΤΟ που βλέπει τον ένα σύμμαχο να επιτίθεται στον άλλο. Από εσάς αναμένουμε πράξεις και όχι απλά «έκφραση ανησυχιών»…

Και πότε επιτέλους θα ανοίξετε τα μάτια σας, εσείς οι γραφειοκράτες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, και θα αντιληφθείτε ότι η Τουρκία ήταν εδώ και πάνω από 25 χρόνια, είναι και θα είναι αναξιόπιστος σύμμαχος;  Σας έχουν άραγε τυφλώσει τα «μπαξίσια» του Σουλτάνου, όπως αυτά που έλαβε ο Μάικλ Φλιν; Η αναξιοπιστία δεν είναι παροδική στάση αλλά συστατικό της ταυτότητας των τουρκικών ελίτ.  Ολοι οι γείτονες τους και ειδικά οι Αραβες, οι Κούρδοι, οι Αρμένιοι και οι Ελληνες την έχουν υποστεί.

Ανάλογα ο ελληνισμός αναμένει και από τους νεόκοπους συμμάχους του, τους ισραηλινούς.  Ο Ελληνισμός έχει και μπέσα και ανθρωπισμό.  Εχει αποδείξει ότι αποτελεί αξιόπιστο σύμμαχο της Δύσης και θα σας προσφέρει «στρατηγικό βάθος» και διέξοδο προς Δυσμάς.  Είναι καιρός να σταματήσετε να παίζετε τα ενεργειακά θέματα που σχετίζονται με το κρίσιμο θέμα της ασφάλειάς σας – και ολόκληρης της περιοχής – σε δύο ταμπλό, αναμένοντας αλλαγή στην Τουρκία. Θέλετε άραγε τον Ερντογάν γείτονά σας στα οικόπεδα 2,3 και 13 της ΑΟΖ Κύπρου;  Είναι επιτέλους καιρός Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος και Ισραήλ να οργανώσουν την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.

Ως προς την Αίγυπτο, Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να προχωρήσουν με ταχύτερα βήματα τόσο στην εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας όσο στην ολοκλήρωση καθορισμού των ορίων της ΑΟΖ και εκμετάλλευσης της.  Στο πρόσωπο του προέδρου Σίσι έχουν ένα φίλο εγνωσμένης αξίας, όσο αυτό επιτρέπεται στις διεθνείς σχέσεις..

Η Ενωμένη Ευρώπη, δυστυχώς δεν είναι ενωμένη.  Η Γερμανία επιδιώκει τα δικά της συμφέροντα που συνδυάζονται ενεργειακά με τα ρωσικά.  Η Ιταλία απέδειξε πρόσφατα ότι προτιμά τις ύποπτες συναλλαγές με το Σουλτάνο κάτω από το τραπέζι από το να τιμά τις συμφωνίες και τις συμμαχίες της.  Η Αγγλία υπήρξε η ύπουλη δύναμη, έτοιμη να υποσχεθεί και εκμεταλλευθεί τα πάντα και τους πάντες για το δικό της συμφέρον.  Η Γαλλία απομένει πάντοτε σταθερός σύμμαχος και εξοπλιστικός τροφοδότης και είναι απαραίτητο η παραδοσιακή αυτή συμμαχία να βαθύνει, τόσο με την παραχώρηση της εκμετάλλευσης και άλλων υποθαλάσσιων τεμαχίων σε γαλλικές εταιρίες αλλά και εξοπλιστικά.

Με την Κίνα, η τεράστιας αξίας επένδυση στον Πειραιά πρέπει να ολοκληρωθεί με επενδύσεις σε σχετιζόμενους τομείς και ειδικά στον τουρισμό.

Αλλά όλα τα παραπάνω δεν θα έχουν καμία αξία εάν ο Ελληνισμός κλείσει την πόρτα της Ρωσίας, έστω και στα όρια που είχαν συμφωνηθεί στη Γιάλτα αλλά και μετά το 1974.  Καμία συμμαχία με ΗΠΑ, Γαλλία, Ισραήλ και άλλους δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσει ότι τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα δεν θα απειληθούν.  Και όσο αυτή η εξασφάλιση δεν υπάρχει ή δεν είναι αξιόπιστη – ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΩΣ ΤΩΡΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ – δεν απομένει στον Ελληνισμό παρά μόνο ένας δρόμος, η αιώνια ιστορική του μοίρα: η πολύπλευρη εξισορρόπηση όλων των συμφερόντων που τέμνονται γεωγραφικά στο χώρο του από όλα τα σημεία του ορίζοντα. Και αυτό μπορεί να γίνει μόνο με το να δοθεί μερτικό και στη Ρωσία στην εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων αλλά και παροχή διευκολύνσεων, όπως ακριβώς πράττουν η Αίγυπτος, ο Λίβανος και το Ισραήλ.

Nέα Υόρκη, 9 Μαρτίου 2018             n.stamatakis@aol.com

*Ο Νίκος Σταματάκης είναι διδάκτωρ κοινωνικών επιστημών, διεθνολόγος και επιχειρηματίας που ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη

Το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα Ν.Υόρκης.

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

You may also like

Ο «Αλβανός» Αχιλλέας και οι ανθελληνικές προκλήσεις των αναθεωρητών της Ιστορίας

Η έκτη απόπειρα αναθεωρητισμού της Ιστορίας και οι